مقالات

پمپ دنده ای چیست؟

پمپ دنده ای چیست

به منظور پاسخ دادن به سوالاتی چون: پمپ دنده ای چیست؟ کاربرد پمپ دنده ای چیست؟ تفاوت و شباهت پمپ دنده ای داخلی و خارجی در چیست؟ و... این مقاله را تنظیم کرده ایم. در این نوشته سعی کرده ایم به این سوالات و موارد مشابه پاسخ های کاملی بدهیم.


پمپ های دنده ای یا پمپ غلیظ کش از خانواده پمپ های جابه جایی مثبت است. این اصطلاح به این معنی است که این پمپ ها برای انتقال و جابه جا کردن طیف گسترده ای از مایعات (مایعات با غلظت های مختلف) با ویسکوزیته (غلظت) متفاوت، انجام میدهد.

کارکرد این پمپ ها به این گونه است که مایعات به محض ورود داخل محفظه پمپ، در بین فضای خالی چرخ دنده ها به دام می افتد. در این حین، مایعات به شدت مورد فشار و چرخش قرار داده شده و باعث می شود تا مایع با شدت بسیار بالایی به بیرون از پمپ پمپاژ شود.

نکته بسیار مهم در قدرت پمپاژ مایعات در این پمپ ها این است که هرچقدر لقی بین چرخ دنده ها کمتر باشد، پمپ، مایعات را با فشار بالاتری به بیرون هدایت می کند.

در بیشتر پمپ های دنده ای پوسته ساخته شده توسط کارخانه، دوجداره است. به این صورت که یک فضای خالی بین دنده ها و پوسته ایجاد می کنند و در آن فضای خالی بخار و یا آب گرم عبور می دهند تا از سفت شدن مایعات داخل پمپ جلوگیری شود و پمپ به‌صورت روان، مایع را پمپاژ کند.

در پمپ های دنده ای فشار خروجی مایعات به عوامل مختلفی مانند: جنس قطعات، غلظت مایعات، لقی بین دنده ها و میزان قدرت موتور بستگی دارد. در این بین نسبت سرعت کارکرد پمپ و غلظت مایع از اهمیت بالایی برخوردار است.

مشخصات فنی پمپ های دنده ای

پمپ های دنده ای کوچک با حداکثر دور 1400 و پمپ های دنده ای سایز بزرگ با حداکثر دور 700 دور بر دقیقه تولید و عرضه می شوند. هرچه سرعت کارکرد پمپ کمتر و قدرت موتور بالاتر باشد، پمپ می تواند مایعات با غلظت بالاتری را پمپاژ کند.

پمپ های دنده ای می توانند دبی (میزان پمپاژ مایعات در واحد زمانی مشخص) حداکثر 170 متر مکعب در ساعت و فشار 25 BAR رو اعمال کنند.

پمپ های دنده ای در مرحله تولید به دو نوع پمپ های دنده ای خارجی و پمپ های دنده ای داخلی تقسیم می شوند که هرکدام به نسبت کارایی خود در مکان ها و صنعت های مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. در ادامه هر دو نوع آن را مورد بررسی قرار می دهیم.
با توجه به مکانیسم و گستره استفاده پمپ های دنده ای، نگهداری و نحوه تعمیرات پمپ دنده ای از اهیمت ویژه ای برخوردار هستند.

پمپ دنده ای خارجی چیست؟

پمپ های دنده ای خارجی از دو چرخ دنده هلیکال (چرخ دنده هایی با دنده های زاویه دار) که در داخل پوسته بر روی یکدیگر سوار شده اند، ساخته شده.

این دو چرخ دنده به وسیله یک شافت کوتاه (متحرک)، و یک شافت بلند (محرک) به کمک الکتروموتور به چرخش در می آید.

نحوه کار کردن این نوع پمپ ها به این صورت است که در بیشتر مواقع شافت محرک که به چرخ دنده پایینی متصل است، توسط الکتروموتور به حرکت در آمده و به دنبال آن چرخ دنده دیگر هم می چرخد.

در این صورت مایعات وارد شده به محفظه، منبسط شده و به سمت حفره های پمپ به حرکت در می آید. با حرکت چرخ دنده ها، مایعات به وسیله دنده ها گیر افتاده و از ورودی به سمت خروجی به حرکت می افتد.

در این لحظه که دنده ها به هم قفل می شوند، حجم آن کاهش یافته و از این طریق مایع با فشار بالا به بیرون هدایت میگردد.

پمپ دنده ای خارجی یا پمپ غلیظ کش خارجی و کارکرد آن
در مقاله مشخصات پمپ دنده ای خارجی می توانید اطلاعات کامل تری از این نوع پمپ کسب کنید.

کاربرد پمپ دنده ای خارجی

  • پمپاژ مواد شیمیایی نظیر اسید ها و باز ها
  • پمپ دنده ای گازویل برای پمپاز گاز و سوخت
  • پمپاژ انواع روغن های سوخت و روغن های روان‌کننده
  • پمپ کردن مواد افزودنی شیمیایی و اندازه گیری پلیمری
  • پمپاژ مخلوط های شیمیاییی
  • کاربردهای هیدرولیک صنعتی و سیار از جمله کشاورزی، تراکتور، لیفتراک
  • آب
  • رزین ها و مواد پلیمری

مزایا پمپ دنده ای خارجی

  • RPM بالا (سرعت بالا)
  • فشار بالا
  • سر  و صدا و لرزش بسیار کم
  • حساس نبودن به گرد و غبار
  • نصب آسان
  • دوام و مقاومت بالا

معایب پمپ دنده ای خارجی

  • ذرات جامد و ریز نباید داخل مایعات وجود داشته باشد
  • قرار داشتن قطعاتی مانند بوش و یاتاقان در داخل سیال
  • نداشتن قابلیت انتقال سیالات به طور غلیظ

پمپ دنده ای داخلی چیست؟

این پمپ در سیستم های هیدرولیک به دلیل داشتن قیمت ارزان و حجم کم‌، کاربرد فراوانی دارد. اجزای اصلی پمپ هیدرولیکی عبارتند از روتور، دنده داخلی و آب بند هلالی.

این پمپ ها دارای دو دنده هم مرکز بوده که دنده بیرونی بزرگتر و دنده داخلی کوچک‌تر است.

در این نوع پمپ ها ابتدا شافت به چرخش در می آید و به دنبال آن دنده داخلی به گردش در آمده و افزایش حجم در دهانه مکش سیال از سمت مخزن شروع می شود و مایع را به سمت محفظه پمپ هدایت می کند. در آخر دندانه ها با دندانه های روتور درگیر می شود که در این حالت، مایع به خروجی می رسد و وارد خط فشار هیدرولیکی می شود.

پمپ های دنده ای داخلی دارای مزیت پر کردن و تخلیه مخزن را دارند که این مربوط به طراحی و ساختمان داخلی خودشان است که میتوانند در دو جهت به حرکت در آیند.

پمپ های دنده ای داخلی با توجه با قابلیت هایی که دارند، توان انتقال و جابه جایی مواد و مایعات با ویسکوزیته های بالا و همینطور موادی که دارای ذرات ریز جامد باشند را دارند.

پمپ دنده ای داخلی و کارکرد آن

کاربرد های پمپ دنده ای داخلی

  • در صنعت شیمیایی
  • در صنایع راهسازی در ماشین آلات صنعتی جهت پمپ هیدرولیک و پمپ فرمان
  • صنعت پتروشیمی
  • مواد غذایی
  • دستگاه های تزریق پلاستیک
  • پرس های هیدرولیک
  • فوم پلی اورتان
  • صابون
  • گلیکول
  • رنگ، جوهر، رنگدانه
  • آسفالت، قیر

نحوه کار پمپ دنده ای یا غلیظ کش داخلی

مزایا پمپ دنده ای داخلی

  • برای مایعاتی با غلظت بالا بسیار مناسب می باشد.
  • در این پمپ فقط دو عضو متحرک وجود دارد.
  • دارای خروجی یکنواخت و بدون نوسان.
  • قابلیت تعمیر و نگهداری ساده.
  •  طراحی انعطاف‌پذیر بر اساس نیاز مشتری.
  • تخلیه ثابت بدون در نظر پرفتن شرایط فشار.
  • قابلیت عملکرد بسیار عالی در هر دو جهت.
  • مکش بسیار بالا.

معایب پمپ دنده ای داخلی

  • اعمال کردن فشار زیاد روی شافت
  • سرعت عملکرد نسبتا پایین
  • لازم به مدیریت بر روی سرعت دورانی
  • محدودیت فشار متوسط دارد

شباهت های پمپ دنده ای خارجی با پمپ دنده داخلی

  • قبل از راه‌اندازی، هر دو نوع پمپ باید هواگیری انجام شود.
  • مخلوط کردن مواد با هم یک عمل مشابه در هر دو نوع پمپ است.
  • هر دو نوع، توان پمپاژ با غلظت بالا را دارا هستند.
  • هر دو فاقد مکش منفی هستند.

تفاوت های پمپ دنده ای خارجی با پمپ دنده داخلی

  • به دلیل یکسان بودن ورودی و خروجی بدنه پمپ دنده ای خارجی، ابعاد کلی آن نسبت به پمپ دنده ای داخلی بزرگ تر است. در نتیجه فضای بیشتری را نسبت به پمپ دنده ای داخلی اشغال می کند.
  • از لحاظ ایجاد سر و صدا، پمپ های دنده ای خارجی نسبت به داخلی، آلودگی صوتی کمتری ایجاد می کنند.
  • پمپ های دنده ای داخلی توان پمپ کردن مایعات با غلظت بیشتری را نسبت به دنده ای خارجی دارند.
  • پمپ های دنده ای خارجی به دلیل اینکه دنده های آن در هر دو جهت می تواند به گردش در بیاید، قابلیت استفاده از هر دو نوع موتور های راست گرد و چپ گرد را دارند. در صورتی که پمپ های دنده ای داخلی فقط قابلیت کار با موتور های استاندارد را دارند که گردش آنها در خلاف عقربه های ساعت است.
  •  از لحاظ میزان مقاومت، تحمل، فشار و دبی، پمپ دنده ای خارجی و از لحاظ مکش، و توان پمپ مایعات با غلظت بالا پمپ دنده ای داخلی برتری دارد.

برند های ایرانی و خارجی سازنده پمپ دنده ای

از میان برند های مطرح در کشور ایران می توان به پمپ نقش جهان که سابقه و کیفیت بالایی نیز دارد اشاره کرد.

در زیر چند نمونه از برند های را مشاهده می کنید.

بازگشت به ابتدای مقاله

نظر یا درخواست شما

در صورت درج اطلاعات خصوصی شما مانند شماره تلفن و ایمیل توسط ما مشاهده می شود، و برای عموم فیلتر خواهد شد.